home      de kruiden      de kwaaltjes en remedies      herborist huren?      de webshop      winkelmand      contact      verkoopsvoorwaarden

de kruiden - G

 
Goudsbloem - Calendula officinalis

Een plant die op zichzelf al een complete E.H.B.O.-kliniek is, met een zeer breed werkingsgebied en bovendien zeer veilig toe te passen, wat Goudsbloem bijvoorbeeld zeer geschikt maakt voor kinderen en oudere mensen. De werking is vooral antisceptisch en verzachtend. Goudsbloem wordt meestal toegepast in de vorm van thee, aftreksel, zalf/balsem, olie of een tinctuur. Men gebruikt hiervoor meestal de lintbloemen en soms ook de bloeiende toppen.

Toepassing huid
Goudsbloemzalf is een eerste middel bij kleine, zelf te behandelen aandoeningen van de huid, als (schaaf) wondjes, zweertjes en brandwondjes, breng de zalf na het uitwassen van het wondje aan op de aangedane plek en dek deze niet af, of zo luchtig mogelijk. Het uitwassen van de wondjes kunt u bijvoorbeeld doen met ½ liter gekookt water (wel iets laten afkoelen voordat u het gebruikt) waarin u 40 druppels Goudsbloemtinctuur heeft opgelost. Naast het gebruik bij verwondingen kunt u Goudsbloemzalf ook zeer goed toe passen bij (droge) eczeem en andere droge huiduitslag (ondersteunend bij psoriasis). Bij berg en luieruitslag bij kleine kinderen is naast de Goudsbloemzalf, ook de Goudsbloemolie zeer geschikt, met name als de basis Amandelolie is, die verzachtend is en snel intrekt.

Toepassing constitutie
De zeer sterk ontsmettende werking maken Goudsbloem een geweldig kruid om toe te passen bij allerlei ontstekingen en infecties, zowel in - als uitwendig, bijvoorbeeld de tinctuur bij middenoorontsteking bij kinderen (gebruik dan 3 x per dag, het aantal druppels dat gelijk staat aan de leeftijd van het kind), maar ook bij steenpuisten en fistels, waar men een kompres van verdunde Goudsbloemtinctuur op kan doen, nadat men eerst een trekzalf heeft gebruikt (bijvoorbeeld Brandnetel - of Heemstzalf). De thee is zeer geschikt om infecties aan de ogen mee te behandelen, eerst uitwassen met een sterke thee van Goudsbloem, daarna een kompres met de thee op het aangedane oog.

Goudsbloem kan veilig worden toegepast naast antibiotica en andere reguliere middelen, heel zeldzaam is een allergie voor Goudsbloem.

Calendula heeft ontstekingswerende eigenschappen, is spasmolytisch, bloedstelpend, wondhelend, en ontsmettend. Bovendien werkt het samentrekkend, schimmelwerend, galdrijvend en stimuleert het doorbreken van de maandstonden).

Gebruik
Calendula is vooral gekend als een ‘vulneratief’, een wondhelend en ontstekingsremmend kruid. Het is dan ook een van de beste kruiden voor de lokale behandeling van huidproblemen.

Het kan veilig gebruik worden bij ontstekingen, of die nu te wijten zijn aan een infectie of aan fysiek letsel. Het wordt toegepast bij elke uitwendige bloeding of wonde, kneuzing of verstuiking (al zou ik bij diepere letsels waarbij de huid niet beschadigd is - dus bij verstuikingen en spierkneuzingen e.d. - eerder voor Arnica kiezen). Het kan ook een gunstige invloed hebben bij slecht helende wonden en huidzweren.
Het is de ideale eerste-hulp-behandeling voor kleine verbrandingen en schaafwonden, en wordt dan toegepast als een lotion, een pleister of kompres.Voor gebruik bij spataders kan Calendula gecombineerd worden met Toverhazelaar (Hamamelis virginiana).
Inwendig is het waardevol bij zweren en ontstekingen van het spijsverteringsstelsel, en kan dus worden toegepast bij maagzweren en zweren van de twaalfvingerige darm. Als cholagoog zal het galblaasproblemen verlichten, en om deze reden wordt het ook wel toegepast bij vage spijsverteringsproblemen.
Voor spijsverteringsproblemen kan Goudsbloem worden gecombineerd met Heemstwortel en gevlekte Ooievaarsbek (Geranium maculatum).
Goudsbloem heeft duidelijke schimmelwerende eigenschappen, en kan in- en uitwendig worden toegepast om zulke infecties te bestrijden.
Als emmenagoog helpt het uitblijvende maandstonden doorbreken en is het ook nuttig bij pijnlijke maandstonden. Over het algemeen is het een normalisator van de menstruele cyclus.

Naamgeving
In de wetenschappelijke naam van de goudsbloem herken je het Latijnse woord ‘Calenda’, je herkent daar ons ‘Kalender’ in, en inderdaad was ‘Calendae’ de naam die men gaf aan de eerste dag van de maand

Maar wat heeft nu ‘de eerste dag van (elke) maand’ met Goudsbloemen te maken? Wellicht heb je al opgemerkt dat Goudsbloemen, hoewel ze éénjarig zijn, heel erg lang kunnen doorbloeien, in elk geval in zachte winters en zachtere klimaten… En de Goudsbloem bloeide dus in het mediterrane klimaat in zowat elke maand, en wellicht op elke eerste dag…

Volksnamen
Nederlands: Boterbloem, Capkenskruit, Dodenbloem, Doodenblöme, Gaabloemen, Gaublom(me), Goldblomme, Goldjeblom, Goublomme, Goudblomme enz., Grouwblomme, Guldenbloem, Kroningskruid, Oranjebloem, Rhingelbloem, Vergabloeme, Vergoobloeme, Wrattenkruid.

Geschiedenis en Folklore
Een Griekse mythe verhaalt over Caltha, een Grieks meisje dat verliefd was op Apollo. Caltha keek daarom steeds naar de zon, kwijnde daardoor weg en veranderde tenslotte in een Calendula. Dit verhaal wordt trouwens verteld over alle ‘zonne’-bloemen, dit wil zeggen, bloemen die hun hoofdjes (schijnbaar) naar de zon keren of waarvan de bloemkroon een zon voorstelt, zoals de Zonnebloem, de Chrysant, de Alant enz, en allicht ook de ‘Caltha palustris’ of Dotterbloem.

Goudsbloemen zouden volgens een andere mythe zijn ontstaan uit de tranen die Aphrodite plengde bij de dood van Adonis.
Vanuit deze mythe werd de goudsbloem aanvankelijk een symbool voor dankbaarheid en liefdevolle herinneringen, en werd daarom vaak op grafmonumenten afgebeeld. Hierdoor werd het vervolgens een symbool van verdriet en rouw.

In onze streken was de goudsbloem dan ook geassocieerd met de dood, en in de iconografie is de goudsbloem, naast een symbool van rijkdom, er ook een voor droefheid en bezorgdheid.
Al staat in de taal der bloemen de goudsbloem soms voor ‘een zonnige ziel’, vaker betekent ze pijn en verdriet, en, in combinatie met de cipres (=de dood) ook wanhoop.

Volgens het Duitse volksgeloof komt er regen als de bloemen na 7 u ’s ochtends nog dicht zijn.
Goudsbloem zou ’s nachts helderziende dromen geven en zijn aanwezigheid levenskracht aan iedereen in huis.

In India is de goudsbloem aanwezig bij vrijwel elk hindoeïstisch ritueel. Elk altaar, in de tempels of in de huizen, worden versierd met goudsbloemblaadjes, en vaak worden ook kransen gemaakt van goudsbloemen gebruikt.

Je vond vroeger tegen de gevels van de huizen, en rondom de waterputten, heel vaak een rand van goudsbloemen gezaaid. Mijn moeder vertelde mij eens dat haar altijd verteld was dat dit de mieren weghield…
Sindsdien ontdekte ik dat het strooien van gedroogde goudsbloemblaadjes wel vaker wordt aangeprezen om mieren te verjagen, en heel recent werd mij verteld dat goudsbloemen pyretrine bevatten, de stof die voor het eerst werd geïsoleerd uit de Chrysanthemum coccineum (Pyrethrum), en die nog steeds als insectenwerend middel wordt gebruikt.

 

Terug naar overzicht.

     
     
 
webdevelopment by www.faromedia.be