home      de kruiden      de kwaaltjes en remedies      herborist huren?      de webshop      winkelmand      contact      verkoopsvoorwaarden

de kruiden - V

 
Vlier - Sambucus nigra

Al bij de oude Germanen een heilige boom, die in verband werd gebracht met de Vruchtbaarheidsgodin Freya, die na de kerstening ondergronds moest en haar rentree maakte als de sprookjesfiguur Vrouw Holle, in het Duits heet de Vlier dan ook nog steeds ‘Hollunder’. Die vrouw Holle, die moest je toestemming vragen om de bessen te plukken. Bovendien mocht je geen wieg in vlierhout maken, of Hylde-Moer zou je baby komen wurgen. Je mocht ook geen meubels of brandhout van maken. Als je vlierhout in de haard gooide zou de duivel die in de plant huist in de schoorsteen komen te zitten wat ongeluk en ziekte kon brengen. Men maakte er wel fluitjes van, de flierefluiter.

De Vlier werd geacht tal van magische en demonenwerende kwaliteiten te bezitten en in veel Europese culturen brengt het dan ook ongeluk om Vlierbomen te kappen, en waarom zou je ook, deze boom levert ons zoveel goeds op. De bloemen leveren de heerlijke en genezende thee op, Vlierbloesem is gemakkelijk zelf te drogen voor het gebruik in thee, oogst de bloemschermen als er flink geel stuifmeel op zit, eind mei of juni, leg ze omgekeerd op wit papier en laat ze een week drogen, hou er rekening mee dat de drogende bloemen een aantal dagen een onaangename kattenpislucht kunnen hebben, maar dat trekt gauw weg, bij gunstige omstandigheden zijn ze na een week al droog en kan men de bloemetjes van de schermen rissen, bewaren in een van lucht en licht afgesloten pot, dit kan men een jaar gebruiken. De bloeiende toppen met wat blad worden voor de tinctuur gebruikt. Vlier is zeer veilig voor iedereen toepasbaar.

Men dacht dat men de vlier kon gebruiken om heksen te herkennen: in de nacht van witte donderdag op goede vrijdag moest men klokslag middernacht een vlierstok afsnijden en uithollen. Als men daarmee op goede vrijdag naar de kerk ging, kon men tijdens de mis hiermee alle heksen herkennen.

De vlier behoedt de mens tegen brand. Wie op oudejaarsavond vliertwijgen afsneed en tot een hoepel omboog zou niet door een brand bedreigd worden.

De vlier is ook vaak verbonden aan verdriet en dood: men geloofde dat Judas zich ophing aan een vlier en dat het kruis op Golgotha van vlier was gemaakt. De bliksem zou nooit op het kruis van Christus durven inslaan en dus was de vlier eenveilige schuilplaats bij onweer. Dit is een duidelijk teken dat de vlier een belangrijke oudheidense cultusboom is die niet zomaar kon ‘verdreven’ worden uit de volkse cultuur en dus een kerstening heeft ondergaan.

Vliertakken werden soms samen met de dode begraven om ze te beschermen tegen boze geesten, de koetsier van een lijkwagen had een zweep van vlierhout en doodgravers droegen een takje van de vlier bij zich om boze geesten te weren.

In onze streken vond men vroeger naast veel huizen een vlier omdat die volgens de overlevering beschermde tegen heksen, vuur en bliksem. Ook zetten onze voorouders hem naast de stallen om het vee te beschermen tegen tovenarij. Mooi meegenomen is dat de vlier insecten weert. Wie onder de vlier slaapt kan niet betoverd worden.

Een vlierstok als wandelstok hield heksen en weerwolven op afstand. En hij beschermt allerhande levensmiddelen: hij hielp eieren, boter, melk en room bewaren. De nageboorte van een koe die voor de eerste keer gekalfd heeft moet je ook onder de vlier begraven als je wil dat noch de koe, noch de melk betoverd zouden worden.

De vlier was erg in trek om allerlei ziekten op over te dragen: bij tandpijn nam je een vliersplinter en peuterde er mee tot je tandvlees begon te bloeden en dan stak je de splinter terug in de oorspronkelijke plaats in de boom en weg was je tandpijn! Tegen allerlei lichamelijke pijnen werd een afkooksel van vlierwortel gedronken waarna de wortel terug naar z’n oorspronkelijke vindplaats gebracht werd, vb. voor reuma en jicht.

Rond 1250 werd de vlier gebruikt als magisch anticonceptiemiddel. De vrouwen offerden hun menstruatiebloed aan de vlier terwijl ze zeiden: ‘Draag je voor mij, ik bloed voor jou’. Toch maar niet uitproberen.

In de volksgeneeskunde kreeg de vlier de reputatie van wonderplant of medicijnkist van het volk. Wordt al 2500 jaar gebruikt als effectief middel bij griep, verkoudheden en hoest, om ‘slijmen op te lossen’.

In de 18e eeuw gebruikten de dames vlierbloesemwater om de huid en vooral sproeten mee te bleken. Van de bladeren werd een groene zalf gemaakt die werd gebruikt bij verstuikingen en kneuzingen, bij winterhanden en -voeten, bij wondjes en aambeien.

Toepassing constitutie
Vlierbloesemthee verhoogt de weerstand en is een lekkere thee om te drinken, ook voor kinderen, dit maakt het een uitstekende thee om te drinken bij griep en verkoudheid. Ook bij verschillende infecties met name die van de bovenste luchtwegen als angina en amandelontsteking bewijzen zowel de thee als de tinctuur goede diensten, door de zweet - en urinedrijvende werking wordt het lichaam gereinigd van ziekteverwekkers. Bovendien heeft Vlierbloesemthee een troostende en kalmerende werking. Vlier reinigt het bloed en stimuleert de bloedvorming. In sommige gevallen heeft Vlier een preventieve werking tegen hooikoorts.

Ook nog: stimuleren van de bloedsomloop, tegen aambeien, versterkt de nierfunctie: vochtafdrijvend (tegen reuma en jicht), tegen ontstoken brandwonden, bij pijnlijke maandstonden.
Thee van de schors: tegen darmklachten, urine, blaas en neiraandoeningen, verstopping.
Blad: reguleert suikerhuishouding, tegen stress
uitwendig vers blad: als kompres tegen uitwendige zwelling en jicht
, in melk als haarwater tegen roos

In de kook boek van KVLV staat een goed recept voor vlierbessensiroop, ik mankeer maar 1 ding en dat is de vlierbloesem. De vlierbloesem is veel krachtiger dan de bessen en mag dan ook gerust in de siroop verwerkt worden. Kunt nu zeggen: ‘jamaar, in de tijd van de bessen zijn er geen bloemen meer en omgekeerd?’ Klopt, maar de bloesems kunnen perfect ingevrozen worden om in het najaar bij de vlierbessensiroop te gaan. Opgelet: bloesems niet wassen: actieve stof zit in stuifmeel! Pech als er beestje op zit, zal er uitgezeefd worden.

Vlier werkt koortswerend en zweetdrijvend en wordt daardoor bij griep en grippale aandoeningen aangewend: het verkort de ziekteduur in 90% van de gevallen met de helft, vermindert koorts. Werkt ontstekingswerend op slijmvliezen.

 

Terug naar overzicht.

     
     
 
webdevelopment by www.faromedia.be