home      de kruiden      de kwaaltjes en remedies      herborist huren?      de webshop      winkelmand      contact      verkoopsvoorwaarden

de kruiden - T

 
Tijm - Thymus vulgaris

Wat is het?
Tijm is een vaste waarde in de geneeskrachtige kruiden van onze streken. Als keukenkruid is het beroemd als voornaamste onderdeel van “Provençaalse kruiden”. Tijm (Thymus) is een geslacht uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). Het omvat kruidachtige of houtachtige planten met een zeer aromatische geur, die tot 30 cm hoog worden en in schijnkransen bloeien. De planten komen algemeen voor in het Middellandse Zeegebied en in Azië, en een drietal soorten komt ook in België en Nederland voor. Vanwege de aromatische geur wordt tijm dikwijls in de zeepindustrie gebruikt. De planten worden ook als geneeskrachtige planten en als sierplanten gebruikt. Van de bloemen en bladeren wordt ook thee en siroop bereid. Tijm wordt ook gebruikt bij de bereiding van likeuren zoals bénédictine. Daarnaast is het zoetige, sterke aroma geschikt voor het kruiden van groente, vis, vlees en sauzen.

Namen noemen
Tijm komt van het Griekse “thymos” wat kracht betekent. Vulgaris betekent “gewoon”, dus de gewone huis-, tuin- en keukentijm.

Een beetje geschiedenis
De wortels van dit groenblijvende half-heestertje vinden we terug in de landen rond de Middellandse Zee. De oude beschavingen maakten veelvuldig gebruik van dit populaire kruid. Ook de Egyptenaren en de Etrusken gebruikten het in combinatie met andere kruiden, dit om hun geliefde afgestorvenen te balsemen. De Grieken gebruikten het om hun spijzen te verfijnen en als wierook in hun tempels.
De Romeinen wisten dit plantje te waarderen in hun keuken maar ook in de huisapotheek. Ze maakten er toiletwater en zeep van en dit om zijn zeer disinfecterende en genezende werking , iets wat ze perfect door hadden, voor hen was het een echte schoonheidskuur. Tijm was er ook het symbool van moed en dapperheid. Ze baadden in een tijmbad om energie op te doen of om vol moed naar het slagveld te trekken.
Later brachten ze het op hun veroveringstochten naar onze streken waar het vooral te vinden was in kloosters en abdijen maar ook bij het gewone volk.
In de middeleeuwen naaiden de edelvrouwen takjes tijm op de kleren van koene ridders om hen sterkte en kracht te geven bij gevechten en expedities.
Bij het gewone volk werd het aangebracht als middel tegen kwalijke geuren en om ziektes te bestrijden. Tijm en knoflook waren het antibiotica van de lagere klasse.

In de medicijnkast
Tijm is een natuurlijk antibioticum. Hij leent zich uitstekend om thee of siroop tegen verkoudheid en griep van te maken. Tijm heeft een slijmoplossende werking, werkt ontsmettend en infectiewerend op de luchtwegen en wordt dan ook aangeraden bij verkoudheden, grippale aandoeningen, keelpijn, sinusitis en heesheid, luchtwegeninfecties en hoest. Dus echt een plantje voor deze tijd van ‘t jaar. Tijm wordt het vaakst ingezet tegen infecties van de luchtwegen, omdat tijm ontsmettend en ontkrampend werkt
Reeds in de Middeleeuwen werd tijm gekweekt in abdijtuinen, om er aftreksels van te maken tegen verkoudheden, hoest en ontstekingen van de ademhalingswegen. Ook nu nog, is tijm één van onze voornaamste aromatische planten tegen deze aandoeningen. Het doodt de bacteriën die sinusitis veroorzaken en ontsmet de slijmvliezen van de neus, de mond-en keelholte en de oren. De voornaamste inhoudsstof is thymol, een antiseptisch antioxidans. Dit bestanddeel van essentiële tijmolie ontspant gezwollen slijmvliezen en wordt, na inname, via de longen uitgeademd, waarbij het heel het ademhalingsstelsel ontsmet. Het lost vastzittende slijmen op en maakt de luchtwegen vrij. Tijm is weerstandsverhogend en ontstekingswerend.

Gebruik
Tijmthee
Overgiet enkele takjes tijm (Thymus vulgaris) met kokend water en laat 15 minuutjes trekken. Tijm is houterig van structuur, daarom moet de thee langer trekken.
Zeef de tijm eruit. Wacht tot je thee drinkklaar is en doe er dan een lepel honing bij.
(Als je thee te warm is breek je waardevolle stoffen uit de honing).

Tijmsiroop
50 g verse of 25 g gedroogde tijmblaadjes
600 ml kokend water
300 g vloeibare honing
250 g kandijsuiker

Giet het kokend water over de tijm en laat 20 minuutjes trekken. Zeef de tijm er dan uit. Doe het aftreksel bij de honing en de suiker en verwarm alles (liefst in een roestvrij stalen, of geëmailleerde kookpot). Warm alles op tot de brij begint te schuimen. Schep het schuim eraf en laat inkoken op een zacht vuurtje tot je siroop de gewenste dikte heeft. Giet alles kokend heet in kleine potjes, boordevol, zet het metalen schroefdeksel erop en laat omgekeerd afkoelen. Neem hiervan 2 theelepels, drie keer per dag. Als je hoest echt acuut is neem je best elke twee uur een soeplepel.

Bij keelpijn: gorgelen met tijm:
Je maakt een sterk aftreksel, goed laten afkoelen en gorgelen maar! Niet doorslikken!

Kweken
Het zaaien van tijm gebeurt in maart/april onder glas of in de vensterbank. Op kamertemperatuur komen de zaden na ongeveer 14 dagen boven. In mei kun je de plantjes afharden en daarna op een warme, beschutte plaats uitplanten.
Een jaarlijkse kalkgift en bemesting is voldoende om je tijmplant gezond te houden. Het afdekken bij strenge winters is al genoemd. In het voorjaar kun je de plantjes eventueel licht snoeien, vooral als je er een haagje mee gemaakt hebt. Ook bevroren delen kun je dan wegsnoeien.

Na een paar jaar worden de planten kaal van onderen. Ze moeten dan worden opgegraven en eventueel gescheurd. Snoei de dode delen weg en plant ze wat dieper zodat ze er weer fris uitzien. Je zult merken dat ze daarna weer opnieuw uitlopen. Dit kan zowel in de herst als lente worden gedaan.

Vermeerderen van tijm kan door scheuren van de wortels of door afleggen. In het laatste geval buig je een takje naar de grond en bedekt het met wat aarde. Zodra het wortel heeft geschoten, kun je de nieuwe stek scheiden van de moederplant. Je kunt tijm ook stekken.

Oogsten
Tijm kan ‘s zomers gemakkelijk worden gedroogd omdat de plant een houtige stengel en kleine blaadjes heeft. Hiervoor kan hij buiten aan de waslijn of in een goed geventileerde kamer worden gehangen. Na het drogen kunnen de blaadjes worden verkruimeld en in gesloten potten worden bewaard

Nog even dit
niet gebruiken bij zwangerschap en epilepsie omdat tijm een hoge concentratie aan etherische oliën bevat!

 

Terug naar overzicht.

     
     
 
webdevelopment by www.faromedia.be